Užice u hrvatskoj enciklopediji

34

Užice. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2021. citat je preveden na srpski:

-Užice (od 1946. do 1992. Titovo Užice), grad u dolini rijeke Đetinje (pritoka Zapadne Morave) na železničkoj pruzi Beograd–Bar, 55 km zapadno od Čačka, zapadna Srbija; 52 646 st. (2011). Leži na 411 m nadmorske visine. Učiteljski fakultet (osnovan 1993); muzej, Istoriski arhiv s građom iz prve polovine 19. veka, Gradska biblioteka, pozorište i druge kulturne ustanove. Metaloprerađivačka, tekstilna, kožarska, prehrambena industrija, proizvodnja municije. Proizvodnja užičkoga sira i kajmaka (Zlatibor). Vazdušna luka Ponikve nalazi se 12 km sjeverozapadno od grada.

Rimsko naselje Municipium Capedunum u sastavu rimske provincije Dalmacije. Na njegovim ruševinama nastalo je srednjovekovno naselje, koje se prvi put pominje u drugoj poloviini 14. veka. Kao imovina Nikole Altomanovića. Od 1373. u rukama srpskog kneza Lazara, a zatim u sastavu srpske Despotovine sve do 1455., kada je palo pod osmansku vlast. U 16. veku bilo je sedište nahije, a u 17. veku kadiluka u sastavu Smederevskoga sandžaka. Važno privredno i trgovačko naselje, u kojem je od 16. veka. delovala dubrovačka trgovačka kolonija. U austro-turskim ratovima habsburške vojne jedinice osvajale su ga 1688., 1690., 1717. i 1737. Tokome prve polovine 19. st. Užice je, uz Beograd, bilo najveći grad Beogradskoga pašaluka. Premda je Užice od 1807. do 1813. bilo osvojeno od srpskih ustanika za Prvoga srpskog ustanka, pod osmanskom vlašću grad je ostao sve do 1862., kada je ušao u sastav Kneževine Srbije. Prilikom povlačenja Osmanlije su porušili utvrđenje i spalile naselje. Za vreme Prvog svetskog rata pod austrougarskom okupacijom (1915–18). U razdoblju između dvaju svetskih ratova bilo je u sastavu Kraljevine SHS i Jugoslavije kao dio Užičke oblasti (1922–29) i Drinske banovine (1929–41). Za vreme Drugog svetskog rata pod njemačkom okupacijom (1941–44), izuzev vremena od 24. 09 – 29. 11 1941. kada je bilo sjedište partizanske Užičke Republike. Od decembra 1944. ponovno je u sastavu Srbije.

Fotografija Užica iz oktobra 2021. od Atile Saba