Nikako “zbog sira i vojne muzike”

626
Užička vojna muzika
Užička vojna muzika

Užička vojna muzika nije osnovana “zbog sira i vojne muzike”. Bila je između dva Svetska rata glavna atrakcija nedeljnih promenada, koje su se događale u Malom parku, na Glavnoj ulici, tokom prazničnih vojnih parada, proslava, bakljada, praznika graskih slava ali i sahrana.

Užička vojna muzika
Užička vojna muzika

Kako to lepo opisuje Andrija Tomašek u „Muzičari i muzika u NOB-u“, tokom Drugog svetskog rata sudelovanje muzičara u NOB imalo je svoje veze u predratnom ideološkom opredeljenju određenog broja tadašnjih kompozitora, pijanista, dirigenata i muzičara uopšte. Posebnost njihove muzike u NOBU je njena uverljivost. Bila je prihvaćena. A zna se: nijedna umetnost ne može biti prihvaćena ako nije i uverljiva.

Užička vojna muzika
Užička vojna muzika

Muzičari U NOBU su bili prvenstveno borci, jurišali su, bili ranjeni, ginuli, gladovali, trpeli od hladnoće i bolesti. Uz puške i mitraljeze, partizanski muzičari su se borili i muzikom koju su stvarali i izvodili za borce i narod, u posebnim okolnostima, različitim od onih na kakve su ranije bili navikli. Svirali su i pevali po šljivacima, na proplancima šumetina, na trgovima varoši… Nekad su svirali i za vreme bitaka, davali borcima elan. Predvodili partizanske jedinice u oslobođenim varošima. Ta muzika uz koju su marširali bila je jedno od oružja kojim su tukli okupatora, lečila je i od umora, psihičkih kriza… Bila je jako sredstvo propagande, posebna u sadržaju još od dana Užičke republike, sve do oslobođenja.

Užička vojna muzika
Užička vojna muzika

Razlog za ponovno osnivanje Užičke vojne muzike, ovoga puta partizanske, bilo je oslobođenje Užica 1944. godine. Većinom su iskupljeni nekadašnji užički muzičari, prekostali iz predratnog perioda. Pratili su postrojeni na trotoaru Glave ulice, preko puta današnje Opštine, marš partizanskih jedinica koje su ulazile u Užice. To potvrđuje i ova, iako lošijeg kvaliteta, retka fotografija. Ostale su iz tih ranih godina oslobođenog Užica, koje je sačuvao jedan od najpoznatijih užičkih vojnih muzičara Varga i njegova ćerka Snežana (Milanović).

Užička vojna muzika
Užička vojna muzika