Početak skijanja u Užicu

297

Prvo da kažem ponešto iz evropske istorije skijanja. Najstarija skija pronađena u Švedskoj, stara je 4500 godina. Nordijske zemlje imale su skijaške odrede u svojim vojskama u srednjem veku. Početkom 20 veka, u Norveškoj se osnivaju prva udruženja za skijanje, a 1862. godine održana su prva takmičenja. Prvi smučarski klub na teritoriji nekadašnje Jugoslavije formiran je januara 1893, na Cetinju.

Ješo Dimitrijević
Ješo Dimitrijević

Užičani su bili među najboljim srpskim skijašima od samih početaka skijaškog sporta u Srbiji. Prvo organizovano smučanje u Srbiji dogodilo se u zimsko-planinskoj sekciji Srpskog planinarskog društva 1922 godine, i u organizaciji SOKO 1923 godine, Prvo sporsko skijaško takmičenje organizovano je 1929 godine, kada je na Avali održano takmičenje u smučarskom trčanju na 8 km. Užičani su mnogo ranije počeli da se bave skijanjem i zato su kasnije bili veoma uspešni, od Časlava Jehličke do Marije Trmčić.

Petar Ćelović
Petar Ćelović

Prvi pomen skijanja u Užicu vezuje se za Užičanina, oficira Ješa Dimitrijevića, koji se 1908, posle godinu dana obuke u Francuskoj alpskoj aljtiljeriji, vratio u Užice. Svoje oduševljenje skijanjem je preneo užičkoj omladini odmah posle rata, uz podršku tadašnjeg predsednika opštine Petra Ćelovića, koji je poručio prvih 15 pari skija sa opremom. Tadašnji stari Užičani su prozvali skije “đavolje noge”. Skijanje na “đavoljim nogama” je dočekano u čaršiji kao pravo čudo. Prvi užički skijaši su trenirali na Vašerištu, kod nekadašnje stare zgrade tkačnice ćebadi Đoka Popovića, u blizini Kasapčića mosta.

Bob ekipa Zore Topalović
Bob ekipa Zore Topalović

Zora Topalović nije samo u Užicu od žena bila prva koja je obukla pantalone. Bila je i prva Užičanka koja je stala na skije i savladala skijanje. Ta užička pesnikinja, mlada žena dosta starijeg profesora Jovana Topalovića bila je i jedina žena koja je vozila bob. U skijanju pridružile su joj se nastavnica gimnastike Ruženka Mudroh, Mileva Pejović i još nekoliko mladih sugrađanki. Bila je to i jedina ženska ekipa koja se vozila na bobu. Godine 1936. Sokolski savez Beograda poklonio je Užičkoj sokolskoj župi 30 pari skija, a Đačko planinarsko društvo “Tornik” nabavilo je još 10 pari.

Skijaški skok Časlava Jehličke
Skijaški skok Časlava Jehličke

Do Drugog svetskog rata užička skijališta bila su na Pori, Malom Zabučju, na Rajićevini, gde je uređena i improvizovana skakaonica. Tada su najbolji užički skijaši bili: Časlav Jehlička, Janko Nikolić, Čedomir Bajčetić, Zvezdoslav Bošnjaković, Dejan Malenković…