Tužna užička godišnjica

431
Spomenik u dvorištu muzeja
Spomenik u dvorištu muzeja

„Na današnji dan 22. novembara 2018. godine je 77 godina od eksplozije u trezorima, kada je poginulo 120 Užičana, radnika i građana. Sabotaža ili ljudska greška, nikad neće biti poznato. Užice je obeležilo 77 godina od tragedije u fabrici oružja”.

Spomenik u desnom podzemnom tunelu nekadašnjeg trezora Narodne banke
Spomenik u desnom podzemnom tunelu nekadašnjeg trezora Narodne banke

Na tužnu godišnjicu podsećaju nas dva spomenika, prvi ispred muzeja, rad akademskog vajara Boris Anastasijevića. Kompozicija spomenika izlivenog od bronze čine tri kraka nejednake visine, koji u osnovi polaze iz iste tačke i postepeno se razdvajaju. Na kracima koji simbolišu početak i širenje eksplozije, počiva beživotno stilizovano ljudsko telo. Drugi spomenik u desnom podzemnom tunelu trezora Narodne banke, koji danas čini deo užičkog Narodnog muzeja uradio je Akademski slikar Nebojša Mitrić. Kompoziciju dimenzija 378 x 335 cm čini mreža metalnih šipki, na kojima su ušvršćeni orginalni fragmenti oružja i municije, deformisani u eksploziji. Oba spomenika postavljeni su 1961. godine povodom dvadesetogodišnjice ustanka naroda i narodnosti Jugoslavije.

Trezori, muzejska postavka
Trezori, muzejska postavka

Vladimir Ninković:
„Na današnji dan,1941-ve godine,u strahovitoj eksploziji u “trezorima”, stradao je moj pradeda Đorđe R. Mrkonjić (Užice, 1906-1941). Bio je mlad, ambiciozan i moderan čovek svoga doba, posvećen poslu i iznad svega porodici. Vrstan stolar, i puškar, vlasnik male ali prosperitetne strugare, na život je gledao kao na priliku za nešto više. U pričama i sećanjima, ostao je upamćen kao krupan čovek “crne masti”, smelih zamisli i velike životne energije. Pradeda je pripadao ljudima novog kova, koji su se stidljivo pojavljivali u gradovima širom Srbije: mladi, okretni i ambiciozni, spremni da se za svoje mesto pod suncem izbore radom, odricanjem i spremnošću na žrtvu. U trenutku pogibije imao je samo 35 godina. Iza sebe je ostavio petoro dece, ali i nadanja… želje… snove. Pamtimo ga i čuvamo uspomenu na njega.“

Đorđe M. Mrkonjić, puškar koji je stradao u eksploziji
Đorđe M. Mrkonjić, puškar koji je stradao u eksploziji