Železnički most kod Tesline centrale

865

Tu na plaži preko Đetinje kod centrale, pod gradom, nalazi se most koji Užičani zovu „Stari železnički most“, gde organizuju manifestaciju „Skokovi sa Starog železničkog mosta“.

Gradnja betonskog železničkog mosta
Gradnja betonskog železničkog mosta

Godine 1921. počela je izgradnja pruge Užice – Šargan, na kojoj je radilo preduzeće „Feniks“. Tada je izgrađen elegantan most od armiranog betona, koji se lepo uklopio u podgrađe. Most je imao jedan luk od 45 metara i tada je to bio najveći luk u Evropi. Most je završen 1924. godine, a pruga sledeće 1925. Ovaj most nije dugo trajao. Porušen je od strane nemačkog okupatora 1944. godine, tokom nemačkog povlačenja, kada su srušeni svi užički mostovi. Na njegovo mesto je ubrzo postavljen gvozdeni železnički most, preko kojeg je do 1974. putnike i teret prugom uskog koloseka do Sarajeva vozio „ćira“, koji danas saobraća kao turistička atrakcija na Šarganskoj osmici, rekonstruisanoj deonici.

Gvozdeni železnički most
Gvozdeni železnički most

Bilo je uobičajno u Užicu još od pedesetih godina 20 veka, kao posebna potvrda hrabrosti, skakanje sa železničkog mosta pod gradom. Bilo je zaista opasno skakati, zbog male dubine Đetinje ispod njega. Ostale su zapamćene i zapisane laste Toma Stefanovića, Bogdana Jevtića, Brana Nikolića…

Osamdesetih godina korito reke ispod mosta je produbljeno. Na prvom takmičenju „Skokova sa Starog železničkog mosta“ 1988. godine, pred 4000 gledalaca pobedio je Momčilo Prljević. Sledeće takmičenje je održano 1990. Pobednik je bio Miodrag Milovanović. Od 1992. skokovi postaju redovna manifestacija u okviru Leta na Đetinji.

Skok sa mosta sa 16 metara (foto D. Karadarević)
Skok sa mosta sa 16 metara (foto D. Karadarević)

Od 1995. Stalni organizator je ustanova Veliki park. Učestvije 25 takmičara koji skaču „lastu“ ili „prelom“. Uz Užičane takmiče se momčine iz Podgorice, Sombora, Prijepolja, Konjica, Mostara. Najviše pobeda je odneo, čak 12, Branko Bogićević 1993 – 1995, 1997 – 2005. Četiri puta je pobedio Borko Miladinović 2007, 2009, 2012, 2013. Dva puta je pobednik bio Stanko Ćosić 2006. i 2011. godine. Po jedan put su pobednici bili Vlade Berleković iz Sombora, Ivica Domanović 2008, Rade Šćepanović iz Kolašina 2010. godine.

Do 2004. skokovi su izvođeni sa donje ivice mosta, sa visine od 12 metara. Zatim je skakaonica podignuta na gornju ivicu mosta, na 16 metara.

Izgradnja lifta na most i šetalište
Izgradnja lifta na most i šetalište

Godine 2016. i 2017. most je renoviran i postao je deo danas najposećenije pešačke staze kroz Rajske otoke do Staparske banje. Urađen je i lift, koji je omogućio pristup na most, tako i šetalištu, osobama sa invaliditetom, biciklistima, roditeljima sa bebama u kolicima…