19. VEK

Razvoj užičkog kraja kroz vek konačnog sticanja slobode od otomanske vlasti i transformaciju države od pašaluka, preko kneževine, do kraljevine.

O prvim istrumentima, saborima Užičana i običajima

Na sabor se nosilo sve najbolje i jelo i piće. Oko crkve su imućne porodice imale svoj čardak.

Detinjstvo prvog užičkog akademskog slikara Mihaila Milovanovića

Ja za kozama – svinje u štetu. Ja za svinjama – koze u štetu. Kad dođi kući istukli bi me što sam napravio štetu. Kad pođi od kuće istukli bi me da ne bi napravio štetu.

Karađorđev šanac, mesto odakle su gruvali topovi

Sa Karađorđevog šanca su Karađorđev vojvoda Milan Obrenović i vojvoda Jakov Nenadović sa dva topa tukli turski deo grada i tvrđavu nad Đetinjom, o čemu pevaju guslari u narodnoj epskoj pesmi “Uzimanje Užica”.

Užice pre nego su oterani Turci

Srpski do varoši se postepeno formirao uz Gluvaćki i Carinski potok, počev od današnje Saborne crkve, pa do podnožja Sarića Osoja.

Kako je građena najstarija sačuvana užička zgrada (prvi deo)

Najstarija užička zgrada Komande garnizona u Užicu je sagrađena u periodu od 1851. do 1859. godine.

Kada je postavljen sat na tornju užičke Saborne crkve?

Esnafi u Užicu su odlučili da na crkveni toranj, koji se nalazio u neposrednoj blizini Vojne Komande, danas najstarije sačuvane užičke zgrade, postave veliki sat.

Gimnazija i profesori na početku

Jedna od najpoznatijih razglednica užičke gimnazije. Još nije postavljena Esnafska česma, ni izgrađen sprat. Najverovatnije snimljeno godine 1893.

Kako je zidana užička Gimnazija?

29. jula 1891, kada su svečano položeni temelji za zgradu gimnazije, Užičani, po svom starom običaju, to pozdravljaju zvonjavom zvona i pucnjavom prangija.

Pre užičke Gimnazije

Kada je 1838. počela izgradnja "jedne središnje škole, povećeg školskog zdanija", bio je to prvi nagoveštaj ozbiljnijeg interesovanja užičkih zanatlija i trgovaca za razvoj školstva u gradu.

O početku uživanja duvana u Užicu

Na Kanicovom crtežu iz 1860. na sve strane čibuci, znači da je uživanje u duvanu u Užicu još u 19. veku bilo masovna pojava.